AS Roma là CLB thủ đô Italy được hình thành năm 1927. Hành trình của đội gồm ba chức Scudetto, các trận chung kết châu Âu và chiến thắng Conference League tại Tirana năm 2022. Bài viết sử dụng tài liệu của Roma và UEFA để phân biệt các giải và những thời điểm quyết định.
Ba đội bóng và màu vàng đỏ
AS Roma cho biết CLB hình thành từ việc hợp nhất Fortitudo-ProRoma, Football Club di Roma và Alba-Audace. Thỏa thuận được ghi nhận ngày 7/6/1927; ngày 22/7 cùng năm, Italo Foschi ký văn bản tổ chức các bộ phận của CLB. Hai ngày phản ánh hai bước trong quá trình thành lập.
Đội chọn màu vàng đỏ của thành Rome và biểu tượng sói Capitoline. Bức ảnh trong bài chụp Stadio Olimpico năm 2018. Roma và Lazio là hai CLB khác nhau tại thành phố này; ảnh tư liệu về sân không cho biết đội hình hiện tại của một trong hai đội.
2001: chức Scudetto thứ ba
Roma ghi chức vô địch quốc gia thứ ba được xác định ngày 17/6/2001, sau các lần đăng quang năm 1942 và 1983. Trong mùa 2000/01, Gabriel Batistuta là cầu thủ ghi nhiều bàn nhất của đội tại giải với 20 bàn; Vincenzo Montella và Francesco Totti cùng ghi 13 bàn, theo thống kê CLB.
Roma thắng Parma 3–1 ở trận xác định danh hiệu. Trận đấu cuối tạo ra thời điểm ăn mừng, còn Scudetto được quyết định qua cả mùa giải. Các con số bàn thắng nêu trên là thống kê mùa bóng, không phải kết quả của riêng trận với Parma.
1984: Liverpool tại Olimpico
Ngày 30/5/1984, Roma gặp Liverpool trong chung kết Cúp C1 tại Rome. Hai đội hòa 1–1 sau hiệp phụ; Liverpool thắng 4–2 trên chấm luân lưu. UEFA ghi Alan Kennedy thực hiện thành công cú sút quyết định.
Tỷ số 1–1 là kết quả trận đấu, còn 4–2 là tỷ số luân lưu. Việc ghi riêng hai phần giúp người đọc hiểu tại sao Liverpool vô địch dù không đội nào dẫn trước sau 120 phút.
1991: hai lượt gặp Inter
Chung kết UEFA Cup 1991 đưa Roma đối đầu Inter Milan. Lượt đi tại Milan, Inter thắng 2–0 nhờ các bàn của Lothar Matthäus và Nicola Berti. Ở lượt về, Ruggiero Rizzitelli ghi bàn giúp Roma thắng 1–0.
Inter giành cúp với tổng tỷ số 2–1 sau hai lượt, theo UEFA. Trận Roma thắng ở lượt về không đủ đảo ngược bất lợi trước đó. UEFA Cup là giải riêng với Cúp C1 năm 1984 và Conference League mà Roma giành năm 2022.
2018: ba bàn ở lượt về
Roma thua Barcelona 1–4 ở lượt đi tứ kết Champions League. Lượt về tại Rome, Edin Džeko mở tỷ số, Daniele De Rossi ghi từ chấm phạt đền và Kostas Manolas ghi bàn thứ ba. Roma thắng 3–0.
Tổng tỷ số là 4–4 và Roma đi tiếp nhờ luật bàn thắng sân khách áp dụng khi đó. UEFA ghi bàn của Džeko tại Barcelona trong trận lượt đi, một chi tiết có vai trò trong cách phân định thời điểm ấy. Điều lệ của các giải có thể thay đổi, nên không mặc định cách tính này cho mọi mùa hiện tại.
Tirana 2022: hành trình đến chung kết
Ở mùa đầu tiên của Europa Conference League, Roma vượt Vitesse 2–1 và Bodø/Glimt 5–2 theo tổng tỷ số hai lượt. Bán kết với Leicester cũng kết thúc 2–1 chung cuộc: sau trận hòa 1–1 tại Anh, Tammy Abraham đánh đầu ghi bàn giúp Roma thắng lượt về 1–0.
Ngày 25/5/2022, Roma gặp Feyenoord trong chung kết tại Tirana. Nicolò Zaniolo ghi bàn phút 32; đội của HLV José Mourinho thắng 1–0 và giành danh hiệu. Chung kết một trận và các cặp đấu hai lượt trước đó có cách tính kết quả khác nhau.
UEFA ghi Feyenoord tạo các cơ hội sau giờ nghỉ: cú sút của Orkun Kökçü đổi hướng trúng cột dọc, còn Rui Patrício đẩy nỗ lực của Tyrell Malacia chạm khung thành. Không có thêm bàn thắng, nên pha lập công của Zaniolo vẫn quyết định tỷ số 1–0.
Budapest 2023: chung kết Europa League
Một năm sau, Roma gặp Sevilla trong chung kết Europa League. Hai đội hòa 1–1 sau hiệp phụ; Sevilla thắng luân lưu 4–1. UEFA ghi thủ môn Yassine Bounou cản cú sút của Gianluca Mancini và chạm bóng vào cột dọc ở lượt của Roger Ibañez.
Europa League 2023 và Conference League 2022 là hai giải khác nhau, dù Roma vào chung kết ở hai mùa liên tiếp. Đọc lại tứ kết Barcelona trong hồ sơ AS Roma hoặc về trang chủ Xoilac để tìm các chuyên mục bóng đá. Các nguồn dưới đây hỗ trợ đối chiếu từng mốc.
Nguồn tham khảo
- AS Roma: lịch sử CLB
- AS Roma: Scudetto 2001
- AS Roma: trận Parma 2001
- UEFA: chung kết Liverpool 1984
- UEFA: chung kết Inter 1991
- UEFA: lượt về Barcelona 2018
- UEFA: lượt đi Barcelona 2018
- UEFA: hành trình Conference League
- UEFA: bán kết Leicester 2022
- UEFA: chung kết Feyenoord 2022
- UEFA: chung kết Sevilla 2023
Đối chiếu nguồn ngày 01/11/2026.